Vlaanderen heeft het Groot Dictee der Nederlandse Taal weer gewonnen. Hartenpijn? Welnee. Wij wonnen opnieuw het Woord van het Jaar.

Afijn, Belgen mogen het best kunnen spellen, wij hebben voorlopig patent op het Woord van het Jaar. Een ‘breezersletje’ (2006) zie ik in het puristische Vlaanderen nog niet opduiken. En ‘bokitoproof’ (2007) mogen we in elk geval aan onszelf toerekenen. Met compassie voor Yvonne de Horde uit Zoetermeer. Zij doorstond de ‘bokitotest’ met gevaar voor eigen leven.

Dieren van Blijdorp waren verre van gelukkig met die menselijke claim. Althans, toen Marianne Thieme hen dat had ingefluisterd. Zij zonnen op wraak. Het succes van de Rolo-commercial nog vers in het geheugen, fluisterden zij terug dat je het slurfslingeren van olifanten ’swaffelen’ zou kunnen noemen. Maar ja, hoe communiceer je dat, als dier?

‘Met uwe flieter
tegen een vrouw aanzwieren’
 
Dus stond Marianne, tussen de Kamerbedrijven door, maandenlang aan het olifantenhek om dat nieuwe woord er bij bezoekers in te rammen. Dat lukte niet. Haar waarschuwing wel: ‘don’t try this at home’ werkte bewust averechts. ‘Wat heb ik zelf in huis?’ dachten jongens.

Zo kreeg ’swaffelen’ een menselijke maat. Het ‘Swaffel Journaal’ werd een vast item in ‘Spuiten en Slikken’. En het woord kreeg een plaats in – hoe kan het anders – de Dikke (!) Van Dale. Met een keurige omschrijving: ‘het geslachtsdeel laten slingeren en moedwillig tegen een object aantikken, onder andere met het oogmerk hierdoor een ander of zichzelf op te winden.’

Het werd, dat weten we inmiddels, het Woord van het Jaar! Bij onze Zuiderburen nog vrij onbekend. Behalve, zo schrijft het Belgische ‘Nieuwsblad’, bij de 36-jarige Maud Vanderhelst: ‘Swaffelen, dat is met uwe flieter tegen een vrouw aanzwieren.’ Hoe puur kan het Nederlands zijn dan in Vlaanderen?

Dezer dagen sprak ik André Rouvoet. Hij lachte de heikele kwestie weg: ‘Swaffelen? Met de kerstboom zou ik dat niet doen. Je denkt dat het prikkelt. Maar het prikt!’ Met het schaamhaar op zijn kaken. Dat wel. Dus viel ik hem verder maar niet lastig.

Voor 2009 voorspel ik een nieuwe kabinetsreactie als in de Kamer een gevoelig onderwerp wordt aangetikt: ‘Hou je swaffel!’ Dan weten we hoe laat het is. Hier en in Irak. En qua Afghanistan.

Op tv valt de waarheid soms sneller te vatten. Zoals bij Pauw & Witteman van afgelopen donderdag. Jan Peter, bijna op het laatst, na treurnis over onze achttiende dode: ‘Waarom hebben we het gedaan? Omdat de regering van Afgegaanistan zelf ‘t ons heeft gevraagd.’ Ik wist niet wat ik hoorde. Want een olifant tetterde in mijn oor: ‘Bedenk goed wat je met je laatste Rolo doet’.

Hij blikte maandag terug bij Pauw & Witteman en viel met zijn neus in het Roken. Prachtkijken!

Om niet in de vergetelheid te raken zorgde hij onlangs voor een nieuw lemma in de Nederlandse taal. Het ‘Boekensteintje’: iets zeggen dat je beter niet kunt zeggen zonder eerst de aanwezige microfoons te checken. Wat dat betreft: nieuwe kansen voor De Bourbon & Van Zuydewijn. Maar dat terzijde. Zo erg is hun kredietcrisis nou ook weer niet!

Van Rossum
laat het Roken! 
 
Opmerkelijk trouwens hoe Arend Jan – zo heet Van Boekenstein van ‘veuren’ – op het VVD-congres te kakken werd gezet door ‘Veurzitter’ Ivo. Arend Jan had er spijt van. En ‘beleufd’ nu weer keihard aan zijn dossier in Den Haag te gaan werken. Bekakte betutteling. Zo erg is de ChristenUnie nou ook weer niet!

Maar goed: Maarten. Zijn vader had hem geen gouden toekomst beloofd. Als historicus. Maar de autocue in zijn hoofd bracht hem voortdurend tot relativerende volzinnen, waar hij vooral zelf versteld van staat. Doorgevingen? Hofmans mag het weten.

Historicus, Amerika-deskundige, het doet er niet toe. In een Volkskrant-interview zegt hij dat toehoorders hem vooral willen horen over waar hij géén verstand van heeft: ‘dat vinden we nu juist zo leuk!’ Zijn relativerende kracht stemt tot nadenken. Van Rossem laat het Roken!

Letterlijk tijdens zijn aanwezigheid bij Pauw & Witteman , afgelopen maandag. Bossche Horecaffers en collega’s uit den lande, voorspelden het zekere failliet van hun kleine kroegen. Vaak ‘pappa-mamma-bedrijven’, zonder behoefte aan een regeringsverplichte rookvrije werkplek. Zij zien hun inkomen in rook opgaan. Hun pensioen bovendien. Daar hebben ze tabak van. Terecht! De regeringsbeloofde niet-rokers blijven immers weg, of zoeken de gezelligheid van rokers op. Buiten!

Gewoon kroegen met ‘hier wordt gerookt’ en ‘hier wordt niet gerookt’, stelde Leidse Marina voor, redder van de Kleine Horeca Ondernemer . Zo erg is een vrije keus toch ook niet?

Het Haagse antwoord was nabij. Joël Voordewind, qua naam van een VVD-hockeyteam, ontpopte zich als CU-Kamermaatje van de Kabinetscoalitie. Hij haalde alles uit de kast wat er niet toe deed. Dat wetten er niet voor niets waren. Ook onzinnige. En desnoods door de politie gehandhaafd moeten worden. Hoe kan een politieke vertrouwenscrisis erger worden?

Maar goed: Maarten. Met voorbeelden uit de Verenigde Staten, van ervaringsjaren her, zei hij dat het ‘heel lastig is om gedrag te criminaliseren dat niet als crimineel wordt ervaren’. In één behoedzame zinsnede fileerde hij alle betuttelende wetgeving.

Maarten van Rossem. De professor is (pensioen)dood. Lang Leve Nederland!
Zijn taxikosten naar de studio zijn de beste staatssteun waard.
Prachtkijken! Daar moet nog geld voor worden opgehaald.
Zullen we dat dan maar een ‘Vogelaartje’ noemen?