Ze hebben niets met elkaar, maar toch iets gemeen: Arie Boomsma en Eva Jinek. Alleen de nasmaak is anders.

Toen werd het avond en morgen, de volgende dag.
Tientallen EO-leden, niet van het intelligentste design, zegden bij tientallen op. ‘Nu wordt ‘t Llink!’ sprak Andries met dubbele tong, in de aanloop naar omroeptellingen. En hij betuigde spijt. Écht? Dat is maar de vraag.
 
‘Er zat iemand tegenover me die echt spijt had, daar hoort een straf bij,’ zei EO-directeur Arjan Lock tegen De Telegraaf. Dat ging niet over Andries, die met zijn ‘Elfde Uur’ tot het laatste oordeel mocht doorgaan. Nee, het ging over Arie B., die van zijn geloof in Gods schepping lijfelijk getuigde.

Hij poseerde voor ‘L’Homo’ zo naakt als Adam. Zó bloot? Nounee! Met een Linda-blaadje voor. ‘Maar misschien toch te link voor de EO,’ dacht Arie na de shoot. Dus schoorvoette hij naar de directiekamer om nog vóór publicatie zijn spijt te betuigen.

Daardoor was zijn laatste uur geslagen. ‘Er zat iemand tegenover me die echt spijt had, daar hoort een straf bij,’ zei Arjan tegen De Telegraaf. Drie maanden schorsing!

Linda sprong voor Arie in de bres: ‘Aanstootgevend? Ben je mal! Gelukkig hebben we die prachtige foto’s nog!’ Een godvergeten reddingspoging, want voor homo’s staat de EO ‘on Lock’. Terwijl Adam, naar Gods beeld geschapen, van geen andere soorten wist tot Eva als rib uit zijn lijf werd genomen.

Wie is Eva? Nu ‘het grootste christelijke vrouwenmagazine dat jou inspireert en begrijpt’, zegt de EO. ‘Eva staat midden in de maatschappij en betrekt God bij het leven van alledag. Na één nummertje wil je niet meer zonder. Wil jij Eva beter leren kennen?’ Vraagt de EO, schaamteloos.

Toen werd het avond en morgen, vandaag de dag.
En er was Eva Jinek, Gods blonde schepsel voor het NOS-journaal, die bloosloos heur haar deed en haar borsten schikte. Bij de publieke omroep. Matthijs van Nieuwkerk noodde haar direct als tafeldame, die zich verheugd toonde over haar suggestieve ringtone: ‘Boobies! Ik zie je borsten!’

Gerard Reve zei het al: ‘Mensen denken verschillend over dezelfde dingen.’ Betrekkelijkheid, die ook sprak uit een quote in de laatste Heerlijk Eerlijk Heertje: ‘Waarheid is een illusie, waarvan je vergeten bent dat het een illusie is.’ Van niemand minder dan Nietzsche.

Terwijl Eva haar knoopjes telt, wordt Arie opgeknoopt. Verstikkend, nu juist hij de online versie van de gewraakte Knevel-getuigenis introduceert met: ‘Ik hou ervan om maatschappelijke onderwerpen bespreekbaar te maken.’ ‘t Zal je maar gebeuren…

Geluk bij een ongeluk, krijgt Arie bijna hemelse raad door de luchtvaartactualiteit: Wordt van hogerhand je gas teruggenomen? Dan moet je tijdig je neus optrekken!

Alles voor de kijkcijfers! Dat weten we al jaren. Maar SBS6 maakt het wel heel bont.

Sterker nog: vóór Ramana, de Hollandse Nieuwe van 2008, waren er in Amerika, Israël en Duitsland al nieuwe Uri’s gevonden. Zodat de Sinterklaasvraag rijst: Wie is nou de énige echte?

Ik help u uit de droom, voor zover u zelf al niet was ontwaakt.
Het is geen oprechte talentenjacht, zoals AVRO’s Mignon, die Henny Huisman met zijn Playback- en Soundmixshows nieuw leven inblies. Het is geen zoektocht naar jeugdige slimmeriken, die het in zich hebben om het succes van een Donald Trump of Bram Moszkcovicz te evenaren. Het is geen ontdekkingstocht naar verborgen musicaltalenten, waarbij kosten noch moeite worden gespaard om hen te laten schitteren in een glansrol als Joseph of Evita. Als publiekslieveling.

De zoektocht naar ‘De Nieuwe Uri Geller’ heeft niets van dat al. Het gaat om geld.
Commerciële omroepen gaan er al jaren voor om minkukels te kijk te zetten. Programma’s als Idols en X-factor ontdekken uiteindelijk ook talent, maar spinnen garen bij de ellenlanggerekte aanloop naar de finale, met ruim baan voor kijkerstrekkend leedvermaak.

Bananasplit zonder verborgen camera’s. Regelrechte afzeik-tv. Dik gesponsord door commercials na quasi hangups. Per vijftien minuten. En nog vetter door ondoorzichtige bel- en SMS-verkiezingen. Van seconde tot seconde. Waarvan de opbrengst de (vaak gesponsorde) prijzen ruimschoots te boven gaat. Woeker-tv na de woekerpolissen. Ongestrafte geldklopperij.

‘De Nieuwe Uri Geller’ is een giller van jewelste. Vooreerst door Uri zelf, die zich steeds weer verbaast over wat hij van land tot land al bij herhaling heeft gezien. En zich steeds opnieuw weet kwaad te maken. Voor de opletters: een doorzichtige truc van de bijna 65-jarige, bijna vergeten ‘lepelbuiger’, om zijn zwarte pensioengat te dichten.

Met alle gespeelde intriges van dien. De quasi ruzies met Vincent. De mysterieuze ‘Mask’, belaagd door al dan niet ingehuurde studenten. Promotioneel ondersteund door Hart van Nederland (óók SBS). Alsof de portier en de kleedster van de SBS-studio hem niet allang ontmaskerd zouden hebben.

Aan succes verdien je nooit genoeg, dus pikt menigeen een graantje van Uri mee. De zender. De bloosloos presenterende Tooske Ragas. En Patty Brard niet in de laatste plaats. Om te gillen! Maar niet handig genoeg om de gescripte kijkersreacties voor waar te verkopen. Hoe ‘rijkhalzend’ kun je zijn?

Met anderhalf miljoen kijkers is ‘De Nieuwe Uri Geller’ de slimste mentale verleiding aller tijden. Dat moet gezegd. Jan Peter, Wouter en Piet Hein kunnen er crisisgezien een puntje aan zuigen. Maar liever zag ik ‘De Nieuwe Hans Klok’. Want trucs, die koop je gewoon. Kromme lepels incluis. Dat – eerlijk gezegd – vestigt de aandacht op waar het om gaat: het talent van de illusionist.

Jaap koos voor een kort verblijf achter de tralies. Vrijwillig. Anderen zaten en zitten langer onschuldig vast. In onze Rechtsstaat.

De onterecht gebleken veroordeling van Cees Borsboom werd door de toenmalige minister van justitie als ‘incident’ gepresenteerd. En het onmenselijke verhoor van Maikel, zelf slachtoffer, op dezelfde wijze afgedaan. Terwijl er al vele justitiële dwalingen aan waren voorafgegaan, waaronder de onterechte opsluiting van Rob van Zaane in de Paskamermoord en Herman du Bois en Wilco Viets in de Puttense Moordzaak . Met gerede twijfels, tot vandaag de dag, over de veroordeling van mensen als Lucia de Berk, Ina Post, Dick van Leeuwerden en Ernest Louwes.

Ideetje voor
John de Mol ?
 
Het parlement pikte Donners excuus niet. Nogal wiedes, zult u zeggen. Maar had het gevolgen? Welnee! Donner mocht blijven, want politiek belang gaat boven dat van onze rechtsstaat. Als vergoelijkend alternatief bedacht het parlement – hoe verrassend! – een commissie. De Commissie Evaluatie Afgesloten Strafzaken (CEAS). Niet onafhankelijk en nauwelijks ontvankelijk, want rijkelijk bemand door justitiële lieden. Onder regie van Harm Brouwer, zetbaas van het Schone Schijnekenhuis avant la lettre.

Onzin? Paranoia? Kijk naar de uitzending van Reporter op 20 augustus jl. over de Enschedese Ontuchtzaak uit 1999. Een krom rapport van de CEAS- Commissie Vermeulen . Er blijkt van alles en nog wat mis en toch luidt de conclusie ‘dat het opsporingsonderzoek op integere wijze en met grote inzet is uitgevoerd.’ Kunt u het volgen? Ik wel. Het is een stijlbloempje uit het ‘Handboek Redactionele Vrijheden’ van het Openbaar Ministerie. Die nam dit zelfbedachte ‘vrijgeleide’ immers letterlijk over in haar persbericht van 18 december 2007. Korte inhoud: ‘Gaat u maar rustig slapen.’ Een advies dat dankbaar ter harte werd genomen door hen die geacht worden onze belangen te vertegenwoordigen.

Bloosloos Doof! En ook dat begrijp ik. Want er zijn zaken van meer gewicht qua partij- en eigenbelang. Zoals bijvoorbeeld ‘Ach Ayaan’ en ‘Lucille Lingo’, waarover uren en nachten is gedebatteerd, zonder aandacht voor hen die al jaren twijfelachtig vastzitten.

Missers bij politie en justitie, die burgers raken, deren onze ‘Kamerlingen’ niet. Klachten worden bijna per definitie in de kliko gekieperd. Of afgedaan met: ‘het is onder de rechter’ of ‘de rechter heeft beslist’. Non-reacties van de kiezersbedrieglijkste soort.

Een fikse boete op vervuiling van het democratische leefklimaat zou de schatkist eerlijker vullen dan alle milieubelastingen bij elkaar, waaronder de volksverlakkende vliegtaks.

Jan Peter beklaagt zich over de betutteling – achgut! – die het gristelijk-getinte kabinet wordt aangewreven vanwege de grijprage bemoeienis tot achter de voordeur.

Voor hem en de zijnen heb ik een imagoverbeterend advies: Kijk eens achter de deur van de Haagse bovenkamers. Licht alle Haagse hersenpannen. Een dekselse tip, al zeg ik het zelf. Minder bloederig kan ook: een periodieke functioneringsevaluatie voor alle machthebbers. Onder het oog van de camera’s.

‘Big Brother is Watching You’. Maar dan omgekeerd. Met of zonder Jaap. Als het met onze rechtsstaat maar goed komt. Ideetje voor John de Mol?

‘Ach nee hè?!’ was de eerste reactie van Henkjan Smits bij het weerzien van Herman Berghuis, die hij als Idol al afserveerde.

Ik heb niets tegen talentenjachten. Integendeel! Zonder ‘Nieuwe Oogst’ (AVRO, jaren ‘60) hadden we wellicht nooit om André van Duin kunnen lachen. Zonder de ‘Soundmixshow’ (KRO, jaren ‘90) hadden we prachtig zangtalent mogelijk moeten ontberen. En als Joop van den Ende niet via tv ‘Op zoek’ was gegaan naar musicalstars (AVRO, deze eeuw), waren we ons nooit bewust geweest van de vele nachtegalen die ons land rijk is.

Maar nu nooit meer terugkomen !
 
Een toenemend commercieel belang valt ook in de beste pogingen te onderkennen. Al is het maar om ons te bewegen om voor goud geld te gaan sterrenkijken. Natuurlijk, er wordt aanzienlijk geïnvesteerd in de ontwikkeling van sterren, decors en wat dies meer zij. Maar we betalen er dik voor als je ziet dat er uiteindelijk miljoenen aan de strijkstok blijven hangen. En niet aan die van de strijkers in het orkest. Maar goed, Joop is geen Mol die alles voor zichzelf houdt.

Een kwalijk commercieel belang valt te onderkennen bij kijkcijferkanonnen als ‘Idols’, ‘Popstars’ en varianten. Uiteindelijk komt ook daar het ware talent wel uit de verf, maar niet nadat er dik is verdiend aan leedvermaak. En niet alleen ten koste van vermeend talent dat tegen zichzelf moet worden beschermd. Ik wed dat de producenten ervan óók nog eens kwalijk lachen om het onnozele miljoenenpubliek, dat zinloze belcenten in hun bodemloze zakken stort.

Maar goed, het volk wil brood en spelen. Dat moet ook Jan Peter Balkenende hebben bedacht, toen er geen ontkomen meer aan was om de voorgenomen BTW-verhoging te schrappen. Niet tijdens zijn laatste reces, toen dochterlief hem vroeg waarom hij van haar zoet nog een procentje meer wilde afsnoepen. Maar al in Lauswolt, toen de vraag voorlag om iets onzinnig zuurs te verzinnen, dat later met kiezersgewin kon worden teruggedraaid. In het regeerakkoord, maar buiten de boeken. Want de spaarpotjes om dat te financieren waren toen vast al bekend, zoniet gevuld.

Naarmate het regeringsvertrouwen daalde, popelde Jan Peter van verlangen om het volk te piepelen. Prinsjesdag duurde écht te lang, alle embargo’s ten spijt. Wouter had tijdens zijn vakantie al bekend dat hij het maar niks vond om het volk, naast de sowieso BTW-verhogende inflatie, met een procentje extra te verzuren. Dus was een persconferentie snel belegd. Voor een slim spelletje!

Hoe? Het afzien van de BTW-verhoging, een bij voorbaat onontkoombaar besluit, werd gepresenteerd als ‘openingszet’. Om vakbonden te verleiden haar leden zélf te verzuren. Zodat het beloofde zoet opnieuw kon worden uitgesteld, zonder dat het Kabinet iets te verwijten viel.

Zo’n presentatie was in de auditieruimte van ‘Popstars’ vast anders verlopen.
‘Ach nee hè?! Nou ja, oké dan. Maar nu nooit meer terugkomen!’

Hij brengt de waarheid aan het licht, maar blijkt van commerciële belangen niet ontbloot. Hoe buit je je kennis uit ten koste van respect voor privacy en meeleven?

Hulde voor Neerlands bekendste misdaadverslaggever, daar niet van. Ik onderschrijf de complimenten van Peter van Koppen, donderdag in Nova. Het is me nogal wat als je met een klein team in enkele maanden voor elkaar bokst wat justitie in jaren niet is gelukt.

Misbruik-
verslaggever ?
 
Dat het Arubaanse Openbaar Ministerie de waarheid niet vond, daar kan ik me iets bij voorstellen. Klein land, kabouterrecherche. Zoiets. Bij de onmacht van de ‘special forces’ van Harm Brouwer, die ten langen leste naar de Caribbean vlogen, trouwens ook. Hoe meer je leest over de staat van onze rechtsstaat, en niet van de eerste de beste, des te meer vraag je je af waarom die niet wordt aangepakt.

Hoewel, dat begrijp ik ook wel weer. Haags lullen over ‘Deep Throat’ is aanzienlijk sexier, ook al behoort die rolprent inmiddels tot de slechtste porno aller tijden. Wat zich intussen afspeelt onder de rokken van Vrouwe Justitia, daar maakt geen Kamerling zich druk over. Brieven van gepikeerde burgers blijken ongezien in de prullenbak gekieperd of beantwoord met holle frasen: ‘het is onder de rechter’. En zodra daar onderuit: ‘de rechter heeft gesproken’. Bloosloos.

Tot zover Den Haag. Terug naar Hilversum, waar Peter ® de Vries de moeder van Nathalee Hollaway gastvrijheid biedt, sinds hij haar donderdag van Schiphol haalde. Gastvrijheid? Jawel, met een vraagteken! Want in ruil voor logies moet zij publiekelijk haar emoties tonen bij het horen van de ware maar nare mare. En wel direct, op de dag van aankomst. Voor de promo! Voor de kijkcijfers!

‘Uw dochter is écht dood! Wilt u direct even reageren op camera?’
Dat is van een ander kaliber dan ‘Mabel, ken je me nog?’ Het is naar mijn gevoel de meest schrijnende inbreuk op de privacy, waar zelfs Privé zich voor zou generen.

Met een scoop over intens menselijk leed, waarmee van hier tot de States wordt meegeleefd, kom je onmiddellijk compleet voor de draad. Dan schuif je de SBS6-programmering onmiddellijk opzij voor het hele verhaal. Dan schuif je niet met graagte aan bij P&W, dan laat je je niet nationaal en internationaal interviewen met slechts één boodschap: ‘Zondag kijken mensen!’ Laten we wél wezen.

U hebt het vast gezien! In het acht uur journaal van 15 september . Marjon de Hond hijgde het weerbericht. How come? 

‘Waar was je nou?’ vroeg ik.
‘Gaat je niks aan!’ zei ze. Maar ik liet me niet afschepen.
‘Was je soms met een collega aan het uh…’ Verder kwam ik niet.
‘Nee!’ riep ze uit. ‘Stel je voor!’ hoorde ik haar blozen. Terwijl ik alleen maar wilde vragen of ze bezig was met sjoelen of hartenjagen.
‘Maar wat was er dan wél aan de hand?’

‘Nou uh…’ aarzelde ze, ‘dat mag ik eigenlijk niet vertellen.’
‘Eigenlijk niet… dus je wilt het wel kwijt?’
‘Nou, oké, goed dan… wij, wij van het weer, wij zaten in een brainstorm!’
‘Waarover?’
‘Wij zitten in een depressie.’
‘Grappig!’ grapte ik.
‘Hou op! Zo’n kwakkelzomer… vaak slecht weer verkopen… dat gaat ons ook niet in je kouwe kleren zitten. Bovendien, de netmanager aangekondigd dat we van de buis gaan als we geen beter weer te bieden hebben. Met de herfst voor de deur is dat geen vrolijke gedachte. Dus zinnen we op iets nieuws. Zó druk mee bezig, dan vergeet je de tijd…’

‘Goh!’ Ik leefde mee en bood behulpzaam wat ideeën. Maar ze had weinig tijd.
‘Het weer laat niet op zich wachten, snap je? Maar kom een keer langs!’

Waarom hijgde Marjon de Hond?
 
Ik wilde meteen. Maar een vreemd natuurverschijnsel hield dat even op: Haagse depressies bij prinsheerlijk weer. Toen die waren overgewaaid, althans Kamerbreed kwinkgeslagen, meldde ik me bij de weerredactie van de publieke omroep.

Ik trof er geen treurigheid. Integendeel! De vlag hing uit. Gerrit, Marco en Marjon liepen de polonaise, Erwin voorop.
‘Jullie zijn eruit?’ schreeuwde ik er overheen.
‘Ja!!!’ schalde het, tien op de schaal van Richter. ‘We zijn eruit! Gered door de Troonrede.’

Erwin liet het zien. Hij trok zijn stropdas recht, nam plaats voor de weerkaart en sprak koninklijk: ‘Het weer in ons land heeft veel dat hoop geeft en vertrouwen. De weersvooruitzichten zijn gunstig. Ondernemers en consumenten zijn optimistisch…’

Iedereen lag in een deuk. Behalve ik. Totdat Marjon me apart nam.
‘Weet je wat het is?’ fluisterde ze. ‘Na zo’n intro valt het slechtste weer het mooist te verkopen. En als dat niet genoeg is, hebben we nog wat achter de hand.’
‘Vertel!’
‘Dan geven we vooruitzichten voor ná vier jaar. En dagelijks voor Afghanistan. Eénmaal gemonteerd hoef je daar nooit niks meer aan te doen. Altijd mooi weer. Zegt Balkenende. Makkelijk toch?’

* * * * *

Ik schrik wakker van de sonore stem van Philip:
‘Maar uh… Marjon? Kan ik morgen mijn dak repareren? Wat denk je?’
‘Nou… uh… ik zou eerst maar denken aan reparatie van de regenton!’
‘Uh… enfin…’ Philip hernam zich. ‘Ik wens u nog een héél prettige avond!’